Vorige week volgde ik een seminar Visual Tree Assessment (VTA) bij Kasteel Vaeshartelt in Maastricht, gegeven door Angeline Mette van Groenvisie Mette. Een interessante dag die mijn kijk op bomen verder heeft verdiept. In dit artikel deel ik wat VTA inhoudt en waarom het zo waardevol is voor iedereen die met bomen werkt.
Wat is Visual Tree Assessment?
Visual Tree Assessment — kortweg VTA — is een internationaal erkende methode om de gezondheid, vitaliteit en stabiliteit van bomen te beoordelen. De methode werd ontwikkeld door Prof. Dr. Claus Mattheck van de Universiteit van Karlsruhe en is gebaseerd op een simpel maar krachtig uitgangspunt: bomen hebben een lichaamstaal.
Wie leert die lichaamstaal te lezen, kan aan de buitenkant van een boom zien wat er aan de binnenkant speelt. Zonder te boren, zagen of anderszins in te grijpen. Bovendien helpt VTA om bomen die er gevaarlijk uitzien te onderscheiden van bomen die dat ook echt zijn, en omgekeerd. Zo worden gezonde bomen beschermd en worden onnodige kapbeslissingen voorkomen.
Wat vertelt een boom over zichzelf?
Een boom reageert altijd op wat hem overkomt. Stress, beschadiging, rot of aantasting laten sporen na in de groei. Een paar voorbeelden:
Verdikkingen en zwellingen rondom de stam of een takverbinding kunnen wijzen op inwendig rot. De boom legt extra hout aan om de zwakke plek te compenseren.
Scheuren in de schors of onregelmatige schorspatronen kunnen duiden op interne spanningen of gebreken.
De aanhechting van takken vertelt veel over de stevigheid van de verbinding. Een ingesloten bast (included bark) is een duidelijk teken van een zwakke vork die extra aandacht verdient.
Schimmellichamen op de stam of aan de voet van de boom zijn een belangrijk signaal. Ze geven aan dat er vertering van het hout plaatsvindt, en hoe je die schimmel interpreteert, hangt af van de soort en de locatie.
Bladkleur en kroonvorm geven informatie over de vitaliteit van de boom. Een dunne, terugstervende kroon vraagt om nader onderzoek.
Drie stappen in de VTA-methode
De VTA-methode werkt in drie stappen. Allereerst de visuele inspectie, waarbij de boomverzorger de boom van buiten beoordeelt op zichtbare symptomen. Vervolgens, als er symptomen worden gevonden, volgt een diepere inspectie met bijvoorbeeld geluidsmetingen of boorweerstandsmetingen om inwendige gebreken te bevestigen en te meten. Tot slot wordt op basis van de bevindingen beoordeeld of de boom een risico vormt en welke beheersmaatregel passend is.
Waarom volgde ik dit seminar?
Als boomverzorger zie ik dagelijks bomen in alle soorten en maten. Een VTA-opleiding helpt me om beter te beoordelen wat een boom nodig heeft en minstens zo belangrijk: wanneer er niets hoeft te gebeuren. Goed advies begint bij een goede beoordeling.
Het seminar van Angeline Mette is in Nederland uniek: zij is als enige aangesteld als lector VTA door Prof. Dr. Mattheck zelf en geeft de seminars met zijn originele lesmateriaal. Wilt u meer weten over de seminars of boomveiligheidsonderzoek? Kijk dan op groenvisie-mette.nl en boomdeskundige-vta.nl.
Heeft u vragen over uw boom?
Twijfelt u of een boom in uw tuin veilig is? Of wilt u weten of onderhoud nodig is? Ik denk graag met u mee en kijk ter plekke wat uw boom nodig heeft. Neem gerust contact op voor vrijblijvend advies in de regio Zuid-Limburg.
Martijn Sonnemans — Vakkundige boomverzorging in Zuid-Limburg