Vorige week kreeg ik een verzoek om een eksternest uit een boom te verwijderen. Logisch dat een klant dit vraagt: het nest hangt er net, de boom is van haar, en zij wil er gewoon van af. Toch heb ik dit verzoek moeten afwijzen. Niet omdat ik niet kan, maar omdat het simpelweg niet mag.
Een nest in aanbouw telt al als bewoond
De ekster was volop bezig het nest op te bouwen. En dat is precies waar de wet op ingaat: bescherming begint niet pas bij het leggen van eieren of het uitkomen van jongen. Vanaf het eerste takje is een nest in gebruik en daarmee beschermd.
De wet is hier helder over: zodra een vogel begonnen is met bouwen, is verstoren of verwijderen verboden.
Wat zegt de wet?
In Nederland zijn alle inheemse wilde vogels beschermd via de Wet Natuurbescherming (nu onderdeel van de Omgevingswet). Artikel 3.1 van deze wet verbiedt het opzettelijk vernielen, beschadigen of weghalen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels.
Dit geldt gedurende het broedseizoen en dat broedseizoen kent geen vaste datum. Het verschilt per soort en per jaar, maar de meeste vogels broeden ruwweg tussen 15 maart en 15 juli. Eksters beginnen hier soms al vroeg in het voorjaar mee.
Wie dit toch doet, pleegt een strafbaar feit. Er kunnen boetes volgen.
Sommige nesten zijn het héle jaar beschermd
Voor een aantal soorten gaat de bescherming nog verder: hun nesten zijn jaarrond beschermd, ook als de vogels er op dat moment niet in zitten. Dit geldt onder andere voor de huismus en de gierzwaluw: vogels die hun nest ook buiten het broedseizoen gebruiken als vaste rust- en verblijfplaats.
Bij twijfel over de soort: altijd even navragen bij een ecoloog of Vogelbescherming Nederland.
Wanneer mag een nest dan wél weg?
Een nest mag worden verwijderd als het volledig verlaten is en buiten het broedseizoen valt. Voor de meeste soorten, waaronder de ekster, is dat doorgaans vanaf eind september / begin oktober.
Wil je voorkomen dat er volgend jaar opnieuw een nest gebouwd wordt op dezelfde plek? Dat is iets wat ik dan samen met je kan bekijken mits het veilig en legaal uitvoerbaar is.
Mijn werkwijze
Als boomverzorger werk ik altijd binnen de kaders van de wet. Dat betekent soms dat ik een klus moet uitstellen of afwijzen ook al snap ik dat dat frustrerend kan zijn. Het broedseizoen duurt niet eeuwig, en in het najaar kijken we graag samen wat er mogelijk is.
Twijfel jij of werkzaamheden aan jouw boom of tuin op dit moment mogen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend advies.
Martijn Sonnemans — Vakkundige boomverzorging in Zuid-Limburg